İhracat ve ithalatta malın hasar riskinin hangi noktada alıcıya geçtiğini Incoterms belirler. Sigortanın kim tarafından ve hangi kapsamda yaptırılması gerektiğini özetledik.
Uluslararası ticarette mal, satıcıdan alıcıya ulaşana kadar pek çok riskle karşılaşır: yükleme sırasında düşme, denizde fırtına, transit depoda yangın ya da hırsızlık. Bu risklerin hangi noktaya kadar satıcıda, hangi noktadan sonra alıcıda olduğunu taraflar Incoterms teslim şekilleriyle belirler.
Teslim şekline göre sigorta sorumluluğu
- EXW, FCA, FAS, FOB
- EXW'de mal satıcının tesisinde alıcının emrine hazır edildiğinde, FCA'da alıcının belirlediği taşıyıcıya teslim edildiğinde, FAS'ta yükleme limanında gemi yanına bırakıldığında, FOB'da ise gemiye yüklendiğinde risk alıcıya geçer. Ana taşıma sigortası genellikle alıcı tarafından yaptırılır.
- CFR, CPT
- Satıcı navlunu öder; ancak risk CFR'de mal gemiye yüklendiğinde, CPT'de ilk taşıyıcıya teslim edildiğinde alıcıya geçer. Sigortayı yaptırmak yine alıcının yararınadır.
- CIF, CIP
- Satıcı, alıcı lehine sigorta yaptırmakla yükümlüdür. CIF'te asgari kapsam (ICC C), CIP'te geniş kapsam (ICC A) öngörülür.
- DAP, DPU, DDP
- Risk varış noktasına kadar satıcıdadır; satıcının kendi malını sigortalaması önerilir.
Asgari teminat çoğu zaman yetmez
CIF teslimde satıcının yaptırdığı asgari kapsamlı sigorta (ICC C) yalnızca büyük kazalar gibi sınırlı riskleri karşılar; hırsızlık, elleçleme sırasında kırılma ya da ıslanma gibi hasarlar kapsam dışında kalabilir. Değerli ya da hassas ürünlerde alıcının ek bir poliçe yaptırması veya sözleşmede geniş kapsamlı teminat şartı koyması önerilir.
Sefer bazlı mı, abonman mı?
Yılda birkaç sevkiyat yapan firmalar için her sefer ayrı poliçe düzenlemek uygun olabilir. Düzenli ihracat ya da ithalat yapan firmalar ise yıllık abonman poliçesiyle sevkiyatlarını tek çatı altında teminat altına alır ve her sefer için ayrı poliçe düzenleme yükünden kurtulur.
Hasarı önleyen ayrıntılar
- Ambalajın taşıma koşullarına uygun olması (yetersiz ambalajdan doğan hasarlar genellikle teminat dışıdır),
- Teslim alırken hasarlı kolilerin taşıma belgesine not edilmesi,
- Hasarın fark edilir edilmez sigorta şirketine ve taşıyıcıya yazılı olarak bildirilmesi.
Arketik notu
Satış sözleşmenizdeki teslim şekline göre sigortanın kim tarafından ve hangi kapsamda yapılması gerektiğini birlikte değerlendiriyor, sevkiyat sıklığınıza uygun sefer bazlı ya da abonman poliçeyi düzenliyoruz.
